همان دست‌ها که بر دست‌هایمان دستبند می‌زدند، امروز آشتی‌جویانه کَفِشان را پیش می‌آورند و می‌گویند: نه، نباید گذشته را کندوکاو کرد؛ هرکس اسمی از گذشته ببرد باید یک چشمش را در آورد، اما مَثَل بدین‌گونه پایان می‌پذیرد، هرکس گذشته را فراموش کند باید هر دو چشمش را در آورد. -مجمع الجزایر گولاگ